صادرات رب گوجه فرنگی می‌تواند موجب ارزآوری و رونق تولید محصول گوجه فرنگی در ایران شود و تاثیر مثبتی بر اقتصاد ملی و اشتغالزایی داشته باشد. صادرات این محصول می‌تواند باعث حرکت چرخه تولید رب و ایجاد اشتغال و رونق کسب و کار در این صنعت شود.

رب گوجه فرنگی و خود گوجه فرنگی به لحاظ صادرات، جزو محصولات مهم و درآمدزا در ایران هستند. این محصولات غذایی می‌توانند به رونق اقتصادی فعالان در تمام مراحل تولید، از کشت گوجه فرنگی تا تولید رب و بازار فروش و عرضه آن کمک کنند.

کشور می‌تواند با صادرات رب گوجه فرنگی همچون صادرات میوه درآمدی قابل توجه از فروش این محصول کشاورزی به بازارهای خارجی کسب کند. علاوه بر آن، صادرات رب گوجه فرنگی می‌تواند فرصت‌های تجاری جدیدی را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان در این صنعت ایجاد کند. افزایش صادرات رب گوجه فرنگی می‌تواند تولید را توسعه داده و موجب افزایش ارزش افزوده و اشتغالزایی در زنجیره تولید این محصول شود.

تولید رب گوجه صادراتی در ایران

کشور ایران با توجه به تامین نیروی کار و انرژی ارزان در تولید گوجه فرنگی و تبدیل آن به رب گوجه، قیمت تمام شده پایین‌تری نسبت به سایر کشورهای همسایه دارد. همچنین با توجه به اینکه کشت گوجه فرنگی در تمام نقاط ایران امکان‌پذیر است، کارخانجات تولید رب گوجه با مشکل تامین مواد اولیه مواجه نیستند.

ایران در تولید گوجه فرنگی و رب گوجه جزو ده کشور برتر جهان است. میزان تولید رب گوجه توسط کارخانجات صنعتی همواره بیشتر از مصرف داخلی است. بنابراین با توسعه و ارتقاء کیفیت تولید رب گوجه توسط کارخانجات، می‌توان در صادرات این محصول در منطقه و جهان پیشتاز بود.

کشورهای همسایه ایران همواره بازارهای مصرفی رب گوجه ایرانی بوده اند. با استفاده از استراتژی بازاریابی مناسب و ایجاد اعتماد به کیفیت محصولات می‌توان این بازارها را در دست خود نگه داشت.

کشورهای صادر کننده و وارد کننده رب گوجه فرنگی

کشورهای ایتالیا، آمریکا، چین و اسپانیا از جمله اولین کشورهای صادرکننده رب گوجه فرنگی هستند، در حالی که انگلستان، آلمان، ژاپن و فرانسه جزو بیشترین واردکنندگان این محصول می‌باشند. ایران نیز به عنوان یکی از ده کشور برتر در تولید رب گوجه در جهان حضور دارد.

ایران در منطقه خود به لحاظ تولید رب گوجه جزو برترین کشورهاست. همچنین به دلیل مسافت و نزدیکی به کشورهای همسایه، تامین و خرید رب گوجه از ایران برای آن‌ها بسیار کم هزینه و آسانتر خواهد بود. به همین دلیل خرید رب گوجه از ایران برای کشورهای همسایه در اولویت قرار می‌گیرد. علاوه بر این قیمت تمام شده پایین‌تر این محصول توسط کارخانجات ایرانی خرید آن را برای کشورهای همسایه جذاب‌تر می‌کند تا اینکه به دنبال تأمین رب گوجه وارداتی از کشورهایی مانند ایتالیا و آمریکا باشند.

کشورهای خریدار رب گوجه فرنگی ایران

رب گوجه فرنگی تولید شده در ایران بیشتر به کشورهای عراق، افغانستان، روسیه، امارات، تاجیکستان، سوریه، قزاقستان و ترکیه صادر می شود. می توانید مقاله صادرات به ترکیه را نیز مطالعه کنید. این کشورها به دلیل نزدیکی به ایران از محصولات غذایی ایرانی مثل رب گوجه استفاده می کنند. تاجران ایرانی با شناخت بازارهای هدف و آگاهی از این وضعیت می‌توانند در صادرات و توسعه محصولات کشاورزی مختلف تأثیر قابل توجهی داشته باشند.

صادرات رب گوجه فرنگی همواره موجب رونق تولید شده و فرصت‌هایی برای تولیدکنندگان به وجود می آورد. یکی از عوامل مهم در تأمین و صادرات این محصول، عدد بریکس رب گوجه به مقاصد صادراتی است.

عدد بریکس مربوط به غلظت رب گوجه است و رابطه مستقیم با غلظت آن دارد (غلظت بالا معادل بریکس بالا). بر اساس منابع مختلف نسبت گوجه فرنگی مورد نیاز برای تولید یک کیلو رب گوجه می‌تواند به شرح زیر باشد:

• بریکس 20: چهار کیلو گوجه فرنگی برای تولید یک کیلو رب گوجه.
• بریکس 38: هفت کیلو گوجه فرنگی برای تولید یک کیلو رب گوجه.

بنابراین، تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان بر اساس درخواست کشور مقصد، به صادرات رب گوجه با بریکس‌های مختلف اقدام می‌کنند. بریکس 32 تا 38 معمولاً توسط بیشتر کشورها برای سفارش رب گوجه استفاده می‌شود.

بسته‌بندی رب گوجه فرنگی صادراتی

در صادرات رب گوجه فرنگی بسته‌بندی و نوع ظروف استفاده شده بسته به شاخص بریکس درخواستی از سوی مشتری متفاوت است. در صورتی که عدد بریکس بالا باشد (32-40)، معمولاً محصول به صورت بشکه‌ای و اسپتیک بسته‌بندی می‌شود اما برای بریکس‌های پایین‌تر، رب گوجه در شیشه و قوطی بسته‌بندی می‌شود. لازم به ذکر است که گاهی گمرک نیز برای بسته‌بندی مشخصاتی را تعیین می‌کند، بنابراین آگاهی از بخشنامه‌ها و مقررات جدید در زمان صادرات رب گوجه ضروری است.

یکی از رایج‌ترین روش‌های بسته‌بندی در صادرات رب گوجه فرنگی بسته‌بندی اسپتیک است که در حال حاضر بسیار مورد استقبال قرار گرفته است. تولید رب گوجه  در این روش در شرایط خلاء انجام می‌شود. برای این کار دمای پایینی در حدود 60 درجه سانتیگراد مورد نیاز است. پخت رب گوجه در دمای پایین در شرایط خلاء یکی از عوامل تولید رب با کیفیت است.

بسته‌بندی اسپتیک رب گوجه در کیسه‌ها یا ظروف ضدعفونی‌شده انجام می‌شود و بدون نیاز به سردخانه می‌توان آن را نگهداری کرد. به دلیل اینکه ماندگاری رب اسپتیک حدود 2 تا 3 سال است صادرات آن بسیار پررونق است.

ممنوعیت صادرات رب گوجه فرنگی

گاهی با توجه به شرایط و با توجه به نیازها و وضعیت داخلی کشور ممکن است صادرات رب گوجه فرنگی ممنوع شود. به طور مثال در سال‌هایی که خشکسالی رخ می‌دهد و کشت گوجه فرنگی کمتر می شود و در نتیجه تولید رب گوجه نیز کاهش پیدا می کند، بازار داخلی با کمبود این محصول روبرو می‌شود، مقامات بالادستی به منظور تنظیم بازار داخلی و جلوگیری از افزایش نامنظم قیمت و حمایت از مصرف کنندگان داخلی، ممنوعیت صادرات رب گوجه را اعلام می‌کنند. البته ممنوعیت صادراتی رب گوجه در مدت زمان معینی اعمال می‌شود.

در بعضی سال‌ها به دلیل عدم تعادل در بخش تولید و مصرف گوجه فرنگی ممکن است با مازاد یا کمبود گوجه فرنگی برای تولید رب روبرو شویم. به عنوان مثال، در استان گلستان در سال ۹۸ با وجود فعالیت تمامی کارخانجات تولید رب گوجه به صورت ۲۴ ساعته به دلیل بالا بودن سطح زیر کشت گوجه فرنگی شاهد این بودیم که برخی کامیون‌ها حاوی گوجه فرنگی تا ۴۸ ساعت در صف تخلیه بار خود منتظر بودند. همچنین در سال ۱۴۰۲، برخی کارخانجات استان گلستان در فصل برداشت گوجه فرنگی فعالیت تولیدی رب گوجه را نداشتند.

مجوزها و تعرفه‌های صادرات رب گوجه فرنگی

صادرات رب گوجه فرنگی بر اساس استاندارد اجباری سازمان غذا و داروی ایران صورت می‌گیرد که برای تضمین سلامت مواد غذایی استفاده می‌شود. علاوه بر این کشورهای مقصد نیز استانداردهای خاص خود را دارند که در باید در تولید و بسته‌بندی رب گوجه فرنگی رعایت شود.

همچنین تولید رب گوجه فرنگی به مجوز بهداشت نیاز دارد. برای صادرات رب گوجه فرنکی باید گواهی بهداشت دریافت شود. این موارد جزو شرایط لازم برای صادرات رب گوجه فرنگی هستند.

داشتن کارت بازرگانی نیز برای صادرات رب گوجه فرنگی الزامی است اما مهم نیست که کارت بازرگانی تولیدی است یا غیرتولیدی؛ با هر دو نوع کارت بازرگانی امکان صادرات وجود دارد.

سهم صادرات رب گوجه فرنگی با کد تعرفه 200290 در بازار جهانی به بیش از 3 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.